سحر میرآبا

منظور از ترومای دندان چیست؟

ترومای دندان
5/5 - (1 امتیاز)

منظور از ترومای دندان، وارد شدن یک آسیب فیزیکی به دندان یا بافت های حمایت کننده آن است. صدمات دندانی و دهانی شامل آسیب به دندان ها، لثه ها، لب ها، زبان و استخوان فک می باشد و رایج ترین ترومای دندانی، شکستگی یا مفقودی دندان است.

مدیریت اینگونه صدمات ناگهانی در دندانپزشکی چالش برانگیز است، زیرا در اکثر مواقع فرد مصدوم هیجان زده و پریشان است و امکان دارد با آسیب های بیشتری روبرو شود. در کودکان این ماجرا دشوارتر خواهد بود چرا که در سنین کمتر، ترس و اضطراب بیشتر است و همکاری با پزشک بدرستی انجام نمی شود؛ اما الزامیست که سازماندهی فوری و مختص فرد مصدوم سریعا انجام شود. در کودکان بین 1 تا 4 سال احتمال دریافت ضربه های شدید، مخصوصا به دندان های شیری افزایش می یابد؛ زیرا کودکان در این دوران سنی دویدن را تازه آموخته اند. شکستگی تاج دندان (قسمتی از دندان که در دهان دیده می شود) شایع ترین این صدمات است، که پسران در سنین مدرسه دو برابر دختران دچار آن می شوند.

اقدامات اولیه بعد از تروما

اقدامات بعد از صدمات دندان
اقدامات بعد از صدمات دندان

یکی از مهمترین موارد در هنگام کنترل بیمار آسیب دیده، بررسی سابقه پزشکی اوست؛ ممکن است فرد مصدوم با جراحات دیگری هم روبرو باشد و آن جراحات نسبت به صدمات دندانی اولویت بیشتری داشته باشند. در نتیجه بایستی در ابتدای مراجعه شرح کاملی از بیمار گرفته شود، مواردی مانند زمان، مکان و نحوه وقوع حادثه باید مورد بررسی قرار گیرند. دانستن این مشخصه ها مانند زمان وقوع حادثه، از اهمیت بالایی برخوردار بوده و در ارزیابی و بهبود دندان آسیب دیده تاثیرگذارند. پس از معاینه دندانپزشک، ضربه های وارد شده بر دندان به راحتی تشخیص داده می شوند؛ همچنین ممکن است برای اندازه گیری شدت آسیب دندان ها، تصاویر اشعه ایکس گرفته شود. در مواردی مانند تشخیص شکستگی فک، استفاده از اشعه ایکس ضروری می باشد.

اقدامات فوری

درمان ترومای دندان
درمان ترومای دندان

در چنین شرایطی دندان هرچه سریع تر به حفره خالی خود بازگردد، احتمال زنده ماندن سلول های سطح ریشه بیشتر بوده و موفقیت درمان بیشتر می شود، در نتیجه دندان به مدت طولانی تری برای بیمار حفظ خواهد شد. اگر دندان بیش از یک ساعت خارج از دهان و در محیط خشک قرار بگیرد، سلول ها زنده نخواهند ماند و در اکثر موارد پیوند دوباره آن موفقیت چندانی نخواهد داشت. لذا می توانید با مطالعه مراحل زیر در مواردی که دندان از دهان بیرون می افتد، به مصدوم در چنین شرایطی کمک نمایید.

  • آرامش خود را حفظ کنید.
  • دندان را پیدا کرده و قسمت تاج آن را با دو انگشت بگیرید؛ معمولا قسمت تاج سفیدتر از ریشه دندان است.
  • درپوش خروجی آب را گذاشته و به مدت کوتاه دندان را زیر فشار ملایم آب سرد، به آرامی بشویید.
  • دندان را به حفره خود در دهان بیمار برگردانید.
  • یک دستمال یا گازاستریل تمیز روی دندان قرار داده و از مصدوم بخواهید با ملایمت آن را گاز بگیرد، تا دندان از حفره اش تکان نخورد. سپس بیمار را به نزدیک ترین مرکز دندانپزشکی برسانید.
  • اگر توانایی برگرداندن دندان را به حفره نداشتید، آن را در یک لیوان شیر یا آب و یا حتی در دهان خود مصدوم (میان لثه و گونه) قرار داده و فورا به نزدیکترین مرکز دندانپزشکی مراجعه نمایید.

کاملا مشخص است که در شرایط عدم هوشیاری مصدوم یا خونریزی های شدید در ناحیه سر و صورت، وضعیت حیاتی وی بالاترین اولویت را دارد و درمان دندان های ضربه خورده در اولویت های بعدی قرار می گیرد.

علل بروز تروما

عوامل ایجاد کننده ترومای دندان
عوامل ایجاد کننده ترومای دندان

صدمات دندانی از طریق حوادث و اتفاقات مختلفی رخ می دهند که در زیر به برخی از آن ها اشاره شده است:

  • ورزش های تماسی
  • تصادفات رانندگی
  • درگیری های بیهوده بین افراد
  • زمین خوردگی
  • خوردن غذاهای سفت
  • نوشیدن ناگهانی مایعات داغ یا یخ

بافت های دندانی و درونی دهان دارای حساسیت های زیادی هستند، به همین دلیل معمولا صدمات دهانی بسیار دردناک و غیرقابل تحمل می باشند. همانطور که در مطالب بالا درباره کودکان گفته شد، علت ترومای دندانی بسته به سن آن ها متفاوت است؛ کودکان کوچکتر با سقوط، زمین خوردگی یا برخورد با اجسام دچار آسیب می شوند، اما کودکان بزرگتر علاوه بر این موارد بدلیل آسیب دیدگی ورزشی دچار ترومای دندان می شوند، و همچنین نوجوانان نیز بیشتر در نتیجه درگیری یا شوخی های خطرناک با دوستان خود دچار ترومای دندانی می شوند.

علائم ترومای دندان

نشانه های ترومای دندان
نشانه های ترومای دندان

نشانه بارز تمام صدمات و ترومای دندان ها، درد ناشی از آن هاست. از دیگر علائم ترومای دندان می توان گفت، ممکن است دندان از بین برود، خونریزی کند یا دچار لقی شود، همچنین احتمال دارد آسیب زیادی به استخوان های فک و بافت نرم دهان وارد شود. آسیب دیدگی بافت نرم دهان دارای نشانه هایی مانند سوختگی زبان یا بریدگی داخل گونه است که شاید با درد، سرخ شدگی، تورم یا خونریزی همراه باشد. قابل ذکر است دندان های شکسته بدلیل داشتن لبه های تیز و برنده، باعث صدماتی به زبان خواهند شد و اگر دندان های بالا و پایین همانند قبل بدرستی روی هم قرار نگیرند، احتمالا استخوان فک دچار شکستگی شده است.

روش های درمانی ترومای دندان

بهبود ترومای دندان
بهبود ترومای دندان

منظور از درمان ترومای دندان این است که علاوه بر حفظ دندان و ترمیم آن، عملکرد و ساختار دندان نیز به خوبی بازیابی شود. نکته ی مهم و حیاتی این است که بایستی مراقبت های فوری بعد از جراحت تا قبل اینکه دندان از دست برود، به خوبی و به موقع انجام گیرد. تشخیص درست و به موقع، نتایج را در بهبود آسیب های ترومای دندان بهبود می بخشد؛ به عنوان مثال اگر دندان اصلی از جای خود خارج شد، این امکان وجود دارد که با اقدام سریع دوباره آن را در جای خود کاشت.

در صورتی که بافت نرم آسیب ببیند، می توان با استفاده از کمپرس سرد یا یخ به کاهش تورم و درد کمک کرد. اگر هم دچار خونریزی شده باشد، می توان به کمک گاز استریل تمیز و فشار مستقیم روی محل، آن را کنترل کرد. در اتفاقاتی مثل پارگی و سوراخ شدن عمیق به بخیه نیاز است؛ برای کنترل درد نیز علاوه بر توجه به داروهای تجویز شده توسط دندانپزشک، می توان از آسپرین یا استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کرد.

استفاده از دندان طبیعی!

رفع شکستگی با دندان طبیعی
رفع شکستگی با دندان طبیعی

در صورتی که دندان دچار شکستگی شده باشد، به میزان شکستگی درمان متفاوتی انجام می شود. در ابتدا برای بهبودی اولیه ترومای دندان و اطراف آن را با آب گرم می شویند تا آلودگی ها از بین بروند، سپس برای کاهش تورم و کاهش درد، کمپرس سرد را روی آن می گذارند. اگر قطعه شکسته شده دندان موجود بود آن را به دندانپزشک تحویل دهید. قابل ذکر است اگر قسمتی از دندان خارجی بریده شود، اما هسته داخلی آن یعنی پالپ دچار مشکل نشود، دندانپزشک می تواند لبه های دندان را صاف کند یا قسمت از دست رفته را با یک کامپوزیت کوچک جایگزین کند.

درمان فک شکسته نیز توسط جراح دهان و دندان صورت می گیرد، بطوری که جراح فک را در موقعیت مناسب خود قرار داده و با کمک سیم آن را در جای خود ثابت می کند. طول دوره بهبود آن بسته به سن بیمار و شدت جراحت، شش هفته یا بیشتر به طول می انجامد.

حفظ دندان یا ایمپلنت؟

ترومای دندان و ایمپلنت
ترومای دندان و ایمپلنت

قابل توجه است درصد زیادی از دندان های ضربه خورده (حتی دندان های بیرون افتاده از فک ها) با درمان بموقع و مناسب، برای بیمار حفظ می شوند و از نظر زیبایی و قدرت جویدن مانند قبل خواهند بود. ایمپلنت های دندانی در مواردی بکار می روند که امکان حفظ دندان دائمی برای بیمار وجود نداشته باشد.

اگر دندان های دائمی در سنین نوجوانی یا کودکی از دست بروند، علاوه بر آسیب های روحی مربوط به نداشتن دندان های پیشین و زیبایی، استخوان پوشش دهنده دندان مربوطه نیز تکامل نخواهد یافت و دندان های کناری به سمت حفره خالی دندان از دست رفته منحنی می شوند که سبب ایجاد مشکلات بسیار زیادی برای گذاشتن ایمپلنت در آن ناحیه خواهد شد. ایمپلنت دندان یکی از روش های جایگزینی دندان های از دست رفته است. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ایمپلنت دندان به این صفحه مراجعه نمایید.

چکیده

آسیب فیزیکی دندان
آسیب فیزیکی دندان

دندان های دائمی ممکن است بر اثر ضربه دچار لقی، جابجایی و شکستگی شوند و یا حتی از دهان خارج شوند؛ در اکثر این موارد چنانچه درمان مناسب و بموقع انجام گیرد، دندان ها برای بیمار حفظ خواهند شد. بنابراین برای همه متخصصان دندانپزشکی، مهم است که درکی از چگونگی تشخیص و درمان شایع ترین آسیب های دندانی داشته باشند. این موضوع مخصوصا در مرحله اضطراری درمان بسیار پر اهمیت تلقی می شود.

دکتر سحر میرآبا با بیش از 8 سال سابقه در زمینه دندان پزشکی مخصوصا زیبایی، با بهره گیری از بهترین تجهیزات و مناسب ترین مواد در محیطی کاملا بهداشتی آماده ارائه خدمات به شما زیبا جویان عزیز از سراسر کشور می باشد. برای اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید: 02166375732 – 09100806916

سوالات خود را از ما بپرسید و با اشتراک گذاری نظرات، پیشنهادات و انتقادات خود به ما و دیگران کمک کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.